Το μωρό σου κοιμόταν κάποιες ώρες σερί αλλά ξαφνικά αυξήθηκαν οι αφυπνίσεις ή δυσκολεύεστε να το κοιμίσετε; Ίσως άρχισες να ψάχνεις με λέξεις κλειδιά στο διαδίκτυο ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιατί χάλασε ο ύπνος του μωρού σου και πώς θα τον φτιάξεις και πάλι. Συχνά κάτι τέτοιο συνοδεύεται με αρκετό άγχος πως ο ύπνος του παιδιού θα είναι έτσι από δω και μπρος, ενοχές πως κάτι έκανες λάθος και πανικό να διορθώσεις τυχόν “κακές συνήθειες” στον ύπνο. Αυτό ονομάζεται παλινδρόμηση ύπνου (sleep regression) και σε αυτό το άρθρο θα μάθεις τι είναι, από τι προκαλείται και πώς να την αντιμετωπίσεις αποτελεσματικά.
Τι είναι η παλινδρόμηση ύπνου (sleep regression);
Η παλινδρόμηση ύπνου, ή sleep regression στα αγγλικά, είναι μία περίοδος κατά την οποία ένα μωρό ή ένα μικρό παιδί που ενώ κοιμόταν κάποιες ώρες σερί τη νύχτα, αρχίζει ξαφνικά να ξυπνάει συχνά, δεν ηρεμεί εύκολα ή/και αντιστέκεται στον ύπνο. Οι γονείς παρατηρούν τέτοιες συμπεριφορές συνήθως σε συγκεκριμένες στιγμές της ζωής του παιδιού τους τα 2 πρώτα έτη.
Η παλινδρόμηση ύπνου αποτελεί μια φυσιολογική αλλαγή στον ύπνο του παιδιού σου και όχι σημάδι κάποιας παθολογίας στον ύπνο του. Συνήθως κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου συμβαίνουν ταυτόχρονα και άλλες αλλαγές στην ανάπτυξη του. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι η κατάκτηση αναπτυξιακών κινητικών, ψυχολογικών, γνωστικών ή κοινωνικών δεξιοτήτων.
Είναι σημαντικό να γνωρίζεις πως η παλινδρόμηση ύπνου (sleep regression) δεν είναι δόκιμος επιστημονικός ορισμός. Στην επιστημονική βιβλιογραφία δεν θα βρεις αναφορές στην παλινδρόμηση ύπνου του μωρού, περιγραφή συμπτωμάτων ή συγκεκριμένες ηλικίες όπου συμβαίνει μια παλινδρόμηση ύπνου. Παρόλα αυτά, εμπειρικά μιλώντας τόσο οι επιστήμονες όσο και οι γονείς παρατηρούν πως υπάρχουν τέτοιες αλλαγές στην συμπεριφορά του μωρού ή μικρού παιδιού.
Πότε συμβαίνει η παλινδρόμηση ύπνου στα παιδιά;
Η παλινδρόμηση του ύπνου συμβαίνει σε στιγμές που συμπίπτουν και διάφορα αναπτυξιακά στάδια. Γι’ αυτόν τον ΄λόγο, κάθε παιδί την περνάει σε διαφορετική περίοδο. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποιες κοινές περίοδοι ΄όπως η παλινδρόμηση ύπνου των 4 μηνών, των 8-10 μηνών, των 12 μηνών, των 18 μηνών και των 24 μηνών.
Περνούν όλα τα παιδιά παλινδρόμηση ύπνου;
Παρόλο που όλα τα παιδιά περνούν τα αναπτυξιακά στάδια στις γνωστικές, ψυχοσυναισθηματικές, κινητικές κ.α. δεξιότητες, δεν περνούν όλα τα παιδιά παλινδρομήσεις ύπνου ή δεν αντιδρούν όλα με τον ίδιο τρόπο. Δύο παράγοντες που μπορεί να καθορίσουν αν το μωρό σου θα περάσει μια παλινδρόμηση ύπνου είναι οι συνθήκες ύπνου που είχε ήδη και κατά πόσο ήταν φροντισμένες και η ιδιοσυγκρασία του και κατά πόσο είναι ευέλικτο σε αλλαγές.
Ποιες συμπεριφορές του μωρού σου μπορεί να είναι υπνική παλινδρόμηση;
΄΄ Όταν περνάει μια παλινδρόμηση ύπνου, το μωρό ή μικρό παιδί σου μπορεί να έχει τις εξής συμπεριφορές:
- Αντιστέκεται στον ύπνο μέσα στην ημέρα ενώ παλιότερα δεν το έκανε
- Κάνει πολύ σύντομους σε διάρκεια ύπνους μέσα στην ημέρα
- Ξυπνάει συχνά μέσα στην νύχτα ενώ παλιότερα κοιμόταν κάποιες ώρες ή όλη τη νύχτα σερί
- Κοιμάται μόνο στην αγκαλιά σου, πάνω σου ή κοντά σου
- Κλαίει κάθε φορά που πάτε προς το υπνοδωμάτιο ή που αρχίζετε την ρουτίνα ύπνου του
- Ξυπνάει πολύ νωρίς το πρωί (πριν τις 5:30)
- Η γενικότερη συμπεριφορά του σε σχέση με τον ύπνο σού μοιάζει διαφορετική ακόμη και αν δεν ξέρεις για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό. Συχνά οι γονείς έχουμε ένστικτο σε τέτοια πράγματα.
Η συμβουλή της συμβούλου ύπνου: Βεβαιώσου πρώτα ότι μια ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά ή τον ύπνο του παιδιού σου δεν οφείλεται σε κάποια ασθένεια ή σε πόνους οδοντοφυΐας. Ο/η παιδίατρος που παρακολουθεί το παιδί θα μπορέσει να σε κατατοπίσει σχετικά.
Πόσο διαρκεί η παλινδρόμηση ύπνου;
Η παλινδρόμηση ύπνου στα παιδιά διαρκεί συνήθως λίγες ημέρες έως 1-2 εβδομάδες. Αν οι συμπεριφορές που παρατηρείτε διαρκούν για περισσότερο από 2 εβδομάδες, τότε καλό θα ήταν να αξιολογήσετε τον ύπνο μόνοι ή με βοήθεια από κάποιον ειδικό. Έτσι θα βεβαιωθείτε πως δεν πρόκειται για μία παγιωμένη κατάσταση και θα λάβετε εξατομικευμένη καθοδήγηση για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε οι οποίες μπορεί να οφείλονται σε διάφορους παράγοντες.
Θέλεις να βοηθήσεις το παιδί σου να κοιμηθεί πιο ανεξάρτητα; Δες τον οδηγό των μεταβάσεων στον ύπνο! Τον έχουν αγοράσει πάνω από 1000 γονείς και έχουν βοηθήσει το μωρό ή μεγαλύτερο παιδάκι τους να κοιμάται στην κούνια ή το δωμάτιό του, με σεβασμό και αγάπη.
Τι να κάνεις αν το μωρό σου περνάει παλινδρόμηση ύπνου
Κατά τη διάρκεια της παλινδρόμησης ύπνου είναι εύκολο να πανικοβληθούμε και να ψάχνουμε με αγωνία κάποιο κόλπο να λύσουμε τα προβλήματα ύπνου του παιδιού μας. Είναι σημαντικό να παραμείνουμε ψύχραιμοι και να εστιάσουμε εκεί που έχει πραγματικά σημασία. Δάβασε παρακάτω τι να κάνεις ώστε να διαχειριστείς αυτήν την περίοδο χωρίς δράματα:
1. Κατανόησε τι συμβαίνει στον εγκέφαλό του
Η παλινδρόμηση ύπνου όπως αναφέραμε συμβαίνει μαζί με κάποιο αναπτυξιακό στάδιο. Αυτό σημαίνει ότι κάποιες φορές θα δεις το παιδί σου να εξασκεί τις νέες του δεξιότητες (π.χ. να στέκεται όρθιο) ενώ άλλες φορές, οι αλλαγές δεν είναι τόσο εμφανείς γιατί έχουν να κάνουν με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του.
2. Επέτρεψε στο παιδί σου να εξασκήσει τις νέες του δεξιότητες μέσα στην ημέρα
Αν βλέπεις πως το παιδί σου να προσπαθεί να κατακτήσει μια νέα δεξιότητα, ενθάρρυνέ το να το κάνει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πρόσφερε του πολλές ευκαιρίες μέσα στην ημέρα να δοκιμάσει, ειδικά πριν την ώρα του ύπνου την ημέρα και τη νύχτα.
3. Υπολόγισε και πάλι τις ανάγκες του σε ύπνο
Συχνά οι παλινδρόμηση ύπνου συμβαίνει σε στιγμές που αρχίζουν να μειώνονται οι ανάγκες σε ύπνο του παιδιού. Για παράδειγμα, η παλινδρόμηση των 4 μηνών συμπίπτει με την ηλικία που οι ανάγκες του σε ύπνο μειώνονται από 14-17 σε 12-15. Αν οι γονείς ακολουθούν τα παλιότερα ωράρια ύπνου, είναι πιθανό το μωρό τους απλά να μην χρειάζεται τις ώρες ύπνου που είχαν υπολογίσει αυτήν την περίοδο της ζωής του.
4. Δες τους ύπνους μέσα στην ημέρα
Παρόμοια με την παραπάνω συμβουλή, καθώς το μωρό μεγαλώνει οι ανάγκες σε ύπνο μειώνονται και αυτό σημαίνει πως μπορεί να μειωθούν οι ύπνοι την ημέρα σε αριθμό ή διάρκεια και τα παράθυρα αφύπνισης να μεγαλώσουν.
5. Απόφυγε άλλες αλλαγές ταυτόχρονα
Πολλοί γονείς πανικοβάλονται όταν το μωρό τους έχει παλινδρόμηση ύπνου και αποφασίζουν να αλλάξουν συνήθειες στον ύπνο του από φόβο μήπως γίνει χειρότερος. Καλύτερα θα ήταν να περιμένετε λίγες ημέρες ή εβδομάδες ώστε να περάσει η περίοδος αυτή και μετά να κάνετε τέτοιες αλλαγές. Την περίοδο που συμβαίνει η παλινδρόμηση ύπνου, ο εγκέφαλος του παιδιού εστιάζει στις αλλαγές που συμβαίνουν εκείνη τη στιγμή. Ο ύπνος έρχεται σε δεύτερη μοίρα και τέτοιες αλλαγές μπορούν να προκαλέσουν επιπρόσθετο άγχος. Μόλις περάσει η παλινδρόμηση όμως, είναι συνήθως η καλύτερη στιγμή για αλλαγές! Δες τον Οδηγό των Μεταβάσεων στον Ύπνο για να βοηθήσεις το παιδί σου να κοιμηθεί στην κούνια ή το κρεβατάκι του ή στο δικό του δωμάτιο.
6. Βελτίωσε και διατήρησε τις συνθήκες ύπνου
Ενώ άλλες αλλαγές μπορεί να είναι στρεσογόνες, η διατήρηση των συνθηκών ύπνου θα βοηθήσει να μην απορρυθμιστεί το εσωτερικό βιολικό ρολόι του παιδιού σου. Η απορρύθμιση του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού του παιδιού μπορεί να αναταράξει τον ύπνο του για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Οπότε είναι σημαντικό οι συνήθειες του παιδιού να εξακολουθήσουν να προωθούν τον ύπνο. Αν πάλι δεν είχες φροντίσει τις συνθήκες αυτές, είναι η κατάλληλη στιγμή να το κάνεις! Μπορεί να σου χαρίσει περισσότερες ώρες συνολικού ύπνου, ακόμη και αν το μικρό σου περνάει παλινδρόμηση ύπνου.
7. Φρόντισε τον εαυτό σου
Αντί να προσπαθείς να ελέγξεις τον ύπνο του παιδιού σου αυτήν την περίοδο, εστίασε σε ένα τομέα που έχεις μεγαλύτερο έλεγχο: τον δικό σου ύπνο και την αυτο-φροντίδα σου Αυτό θα σου δώσει μια αίσθηση πως δεν βρίσκεσαι σε κάποιο τέλμα και θα σε βοηθήσει να ανταπεξέλθεις στις απαιτήσεις και τις προκλήσεις της γονεϊκότητας σε αυτήν την περίοδο. Πιθανότατα τώρα σκέφτεσαι “μα πώς θα φροντίσω τον δικό μου ύπνο, αν το παιδί μου ξυπνάει συχνότερα;” Κάτι που βοηθάει πολλές μαμάδες είναι να κλείσουν τα μάτια τους ή να κοιμηθούν το μεσημέρι ή ακόμη και να πάνε νωρίτερα για ύπνο το βράδυ. Στις συνεδρίες ύπνου, κοιτάζουμε το πρόγραμμα σας από το πρωί ως το βράδυ και φτιάχνουμε μικρές στιγμές για τον ύπνο σου ή τη φροντίδα σου, που κάνουν την διαφορά και σε ενδυναμώνουν να κάνεις ό,τι αλλαγές χρειάζεται για να βελτιώσεις τον ύπνο του παιδιού σου και όλης της οικογένειας!
Δεν χρειάζεται να παλεύεις μόνη σου!
Κάτι που εύχομαι να μου είχε πει κάποιος όταν έγινα πρώτη φορά μητέρα, ήταν πως δεν χρειάζεται να παλεύω μοναχή μου! Θα μου είχε γλιτώσει ατελείωτες ώρες googl-αρίσματος, ατελείωτες ερωτήσεις και αμφιβολίες. Αποφάσισα όμως να βοηθήσω άλλους γονείς με όλα όσα ήλπιζα να είχα ακούσει εγώ μέσα από τα σεμινάρια, τους οδηγούς και τις συνεδρίες ύπνου.
Οδηγός των μεταβάσεων
Απολαμβάνεις να έχεις το μωράκι σου κοιμισμένο στην αγκαλιά σου, αλλά θα ήθελες να μπορεί να κοιμηθεί στην κούνια για λίγο; Ή μήπως θα ήθελες να μπορούν να κοιμίσουν και άλλοι το παιδί σου επειδή θέλεις να επιστρέψεις στη δουλειά σου ή θέλεις λίγο χρόνο για σένα; Ή ίσως θέλεις να σταματήσετε την συγκοίμηση (στο ίδιο κρεβάτι ή το ίδιο δωμάτιο) γιατί δεν είναι πια λειτουργική; Αυτός ο οδηγός είναι για τους γονείς και φροντιστές που θέλουν να κάνουν τέτοιες αλλαγές αλλά δεν είναι σίγουροι για το πώς πρέπει να κινηθούν, πότε να ξεκινήσουν ή τι βήματα να κάνουν.
Σεμινάριο Αποσύνδεσης Θηλασμού-Ύπνου
Το πιο γνωστό σεμινάριο αποσύνδεσης του θηλασμού από τον ύπνο από την ομάδα του Αποθηλάζω με αγάπη. Με εμπειρία ετών, επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση και λύσεις στα μέτρα σου. Το σεμινάριο έχουν παρακολουθήσει εκατοντάδες μητέρες μέχρι σήμερα και έχουν αποσυνδέσει τον θηλασμό με ασφάλεια, χωρίς να θυσιάσουν τον δεσμό με το παιδί τους.
Ατομική συνεδρία συμβουλευτικής ύπνου
Οι νυχτερινές αφυπνίσεις με κλάματα και φωνές μπορεί να είναι μια από τις πιο στρεσογόνες εμπειρίες για τους γονείς, προκαλώντας εκνευρισμό και ανησυχία. Σε αυτό το άρθρο αναφέραμε 6 πιθανούς λόγους που μπορεί να εξηγούν αυτή τη συμπεριφορά, αλλά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που θα μπορούσαν να εμπλέκονται. Αν αντιμετωπίζετε αυτό το πρόβλημα, μπορούμε να εξερευνήσουμε μαζί όλους τους πιθανούς λόγους μέσα από μια ατομική συνεδρία.